Verklaring gemeentelijke herinvestering

De herinvesteringsplicht voor gemeenten bij het realiseren van nieuwe natuur (in het Natuurnetwerk Brabant; NNB) dateert uit de tijd dat gemeenten vaak zelf geen initiatiefnemer of aanvrager van NNB-plannen waren. De gemeentelijke rol beperkte zich meestal tot verkoper van haar gronden. Om te voorkomen dat NNB-realisatie hiermee een verdienmodel kon worden voor gemeenten, op kosten van provincie en Rijk, is de herinvesteringsplicht als bestuurlijk uitgangspunt aangenomen.

In de provinciale beleidsnota “Brabant Uitnodigend Groen” worden gemeenten aangemoedigd om ook een actieve rol te pakken in NNB-realisatie. Zij kunnen sindsdien ook (direct) een beroep doen op de financiële middelen die daar bij horen. In de provinciale grondstrategie die hieraan gekoppeld is, is op last van Provinciale Staten de herinvesteringsplicht opgenomen.

Feitelijke formulering herinvesteringsplicht

Dit bestuurlijk uitgangspunt is in onderstaande artikelen van het Investeringsreglement van het Groen Ontwikkelfonds Brabant juridisch geborgd.

Artikel 21 lid 1 e

indien de subsidieaanvrager grond van een gemeente gaat verwerven wordt een verklaring van de desbetreffende gemeente overgelegd dat deze de inkomsten uit de verkochte grond voor 50% investeert in nieuwe natuur;

Artikel 21 lid 2
Indien de verwerving, als bedoeld in het eerste lid, onder e, onderdeel uitmaakt van een kavelruil, betreffen de inkomsten uit de grond de vergoeding die de gemeente voor een eventuele onderbedeling ontvangt.

Artikel 37 lid 1 e

indien de functiewijziging betrekking heeft op gronden die in eigendom zijn van een gemeente wordt een verklaring van de desbetreffende gemeente overgelegd dat deze de inkomsten uit de functiewijziging voor 50% investeert in nieuwe natuur.

In het Investeringsreglement is in bijlage 4 deze verklaring uitgewerkt.

Toelichting op de verklaring

In de verklaring wordt een opsomming gegeven van de groene doelen, waarin de gemeente deze verplichte herinvestering kan doen. Dat is een uiteenlopend overzicht van mogelijke doelen. Van ecologische verbindingszones (EVZ) tot natuureducatie.
Deze lijst is niet uitputtend. Er zijn ook andere goede voorbeelden te benoemen. Zo investeren de B5-gemeenten deze middelen bijvoorbeeld voor een groot deel in het beheer van de nieuwe natuur de komende jaren.

Verder is het goed om te benoemen dat op het moment van ondertekening van de verklaring nog geen concreet herinvesteringsplan beschikbaar hoeft te zijn. De verklaring is feitelijk een bevestiging dat de herinvestering op termijn plaats gaat vinden. Ook wordt in de verklaring geen termijn aan de herinvestering gekoppeld.
Er is bewust gekozen voor deze werkwijze, omdat het Groen Ontwikkelfonds Brabant er vanuit gaat dat een verklaring van een overheid voldoende zekerheid geeft dat de afspraken worden nagekomen.