Voor dag en dauw eruit voor de roodborsttapuit

Om vier uur ’s ochtends gaat bij melkveehouderij Noordman uit Sterksel de wekker. Niet voor de koeien, maar voor de kuikens van bodembroedende struweelvogels. Gerard, zoon Max en schoondochter Meike trekken er samen op uit om nesten op te sporen van vogels die zich diep verscholen houden in het gras, zodat ze bij het maaien ongemoeid blijven.

Meer dan nieuwe natuur

De familie Noordman werkt al tientallen jaren aan natuurbeheer. Wat begon met aandacht voor weidevogels, zwaluwen en natuurvriendelijk beheer, is uitgegroeid tot een ambitieus plan: met hulp van Groen Ontwikkelfonds Brabant, Provincie Noord-Brabant en waterschap de Dommel worden tientallen hectares landbouwgrond omgevormd tot nieuwe natuur in het beekdal van de Sterkselse Aa. Hun kruiden- en faunarijke graslanden, vochtige hooilanden en beekbegeleidend bos leveren een belangrijke bijdrage aan het Natuurnetwerk Brabant, aan beekherstel en de ecologische verbinding tussen natuurgebieden. Het plan past bovendien in de omslag naar een natuurinclusieve en biologische melkveehouderij, waarin bodem, water, biodiversiteit en landbouw elkaar versterken.

Uit de klomp gevallen

Bij het maaien zet de familie tegenwoordig een drone met warmtecamera in. Die is beschikbaar gesteld door een buurman, die de familie al jaren zag zoeken naar betere manieren om reekalfjes en vogels te sparen. Vroeger waren het vooral grote, goed zichtbare vogels zoals kieviten en weidevogels die beschermt konden worden. Tegenwoord is er zo veel meer te zien en te beschermen. “Het is ongelofelijk hoe scherp die beelden zijn,” zegt Gerard. “Als ik in het veld nog denk dat het om een muizenhol gaat, zien Max en Meike vanaf 30 meter hoogte al de halfnaakte kuikens liggen.

Vorig jaar ontdekte de familie op deze manier al een nest van de Geelgors. “Daarvan zijn we helemaal uit onze klomp gevallen. Maar het kon nog mooier. Dit jaar hebben we ook nesten van de roodborsttapuit en de boomleeuwerik gevonden en veilig kunnen stellen. Daar word ik als liefhebber ontzettend blij van.”

Goed voor fauna én voor flora

De aanpak van de familie Noordman laat zien dat goed natuurbeheer geen keuze meer hoeft te zijn tussen flora of fauna. Jarenlang betekende zorgvuldig faunabeheer dat er pas laat werd gemaaid, zodat broedvogels en reekalfjes veilig konden opgroeien. De keerzijde was dat dominante grassen zoals de gestreepte witbol de kans kregen om uit te zaaien en andere plantensoorten te verdringen. Daarmee verdween ook voedsel en leefgebied voor insecten en veel andere dieren.

Dankzij de drone met warmtecamera en ultrascherpe beelden hoeft Gerard niet langer te kiezen tussen fauna en flora. Nog vóór het maaien brengen ze nesten en reekalfjes nauwkeurig in kaart en sparen ze die plekken. Daardoor kunnen ze de rest van het perceel wél op het juiste moment maaien. Zo krijgen de zachte dravik, de grote vossenstaart en al die andere grasssen en kruiden opnieuw de ruimte en profiteren uiteindelijk zowel de dieren als de planten.