Vrijwilligers aan zet: nieuwe natuur langs de Voorste Stroom

Wat gebeurt er als een groep betrokken inwoners zelf het initiatief neemt om nieuwe natuur te realiseren? In het gebied De Benedictus, tussen Tilburg en Oisterwijk, laat Stichting Duurzaamheidsvallei zien wat er mogelijk is. Met grond en financiële steun van Groen Ontwikkelfonds Brabant gaat de stichting opnieuw aan de slag. Ditmaal wordt ruim twee hectare landbouwgrond omgevormd tot nieuwe natuur. Een bijzondere samenwerking waarin particulier initiatief en publieke ondersteuning elkaar versterken.

Stichting Duurzaamheidsvallei zet zich al ruim tien jaar in voor een aantrekkelijker en natuurrijker landschap rond de Voorste Stroom. De stichting heeft daarbij een praktische aanpak: niet alleen plannen maken, maar vooral ook zelf de handen uit de mouwen steken.

Dat heeft de afgelopen jaren al resultaat opgeleverd. Met hulp van vrijwilligers zijn in De Benedictus verschillende percelen ingericht als natuur. De samenwerking met Groen Ontwikkelfonds Brabant (GOB) krijgt nu een vervolg met de derde fase van het project.

GOB zorgt voor de grond, de stichting voor de uitvoering

De samenwerking kent een bijzondere rolverdeling. De vijf percelen die worden aangepakt, zijn eigendom van Groen Ontwikkelfonds Brabant. De stichting maakt de inrichtingsplannen en neemt de uitvoering voor haar rekening. GOB stelt de grond beschikbaar en ondersteunt de werkzaamheden met een subsidie.

Daarmee krijgt een particulier initiatief de ruimte om zelf een concrete bijdrage te leveren aan het Natuurnetwerk Brabant.

‘We willen niet vanaf de zijlijn toekijken hoe dit gebied zich ontwikkelt. Met onze vrijwilligers kunnen we zelf iets betekenen voor de natuur. Dankzij de samenwerking met Groen Ontwikkelfonds Brabant krijgen we ook echt de mogelijkheid om onze plannen uit te voeren’, vertelt Ruud Niessen, voorzitter van Stichting Duurzaamheidsvallei.

De stichting heeft inmiddels ruime ervaring met dit soort werkzaamheden. Vrijwilligers helpen onder meer bij het planten van bomen en struiken. Voor het grotere grondverzet worden professionals ingeschakeld. De stichting coördineert de werkzaamheden en zorgt dat de inrichting aansluit bij de natuurdoelen voor het gebied.

Van grasland naar afwisselende natuur

De nieuwe natuur komt op twee locaties langs de Voorste Stroom. De percelen zijn nu nog in gebruik als agrarisch grasland. Straks ontstaat er een gevarieerd landschap met haagbeuken- en essenbos, ruigte en natte moerasvegetaties.

Op de hogere delen worden inheemse bomen en struiken aangeplant. Lager gelegen terreindelen worden zo ingericht dat ze langer water kunnen vasthouden. Door bestaande sloten gedeeltelijk af te dammen en oevers te verflauwen, ontstaan de vochtige omstandigheden die bij een natuurlijk beekdal horen.

De afwisseling tussen bos, open ruigte en moeras biedt nieuwe kansen voor vogels, insecten en andere dieren. De inrichting sluit aan op de natuur die eerder in De Benedictus is gerealiseerd. In de omgeving komen onder andere de grauwe klauwier, blauwborst en verschillende bijzondere plantensoorten voor.

Een samenwerking die navolging verdient

Het project laat zien dat natuurontwikkeling niet uitsluitend afhankelijk hoeft te zijn van professionele terreinbeheerders of overheden. Ook lokale organisaties kunnen een belangrijke uitvoerende rol spelen, mits ze daarvoor de ruimte en ondersteuning krijgen.

Dat is precies wat in De Benedictus gebeurt. GOB maakt de gronden beschikbaar en helpt met de financiering. Stichting Duurzaamheidsvallei brengt lokale kennis, betrokkenheid en vrijwilligerskracht mee.

Na de inrichting zal GOB de percelen via een openbare procedure aanbieden aan toekomstige eigenaren of beheerders. Daarbij wordt vastgelegd dat de natuurwaarden behouden en beheerd moeten worden.

De derde fase van De Benedictus is daarmee meer dan een uitbreiding van het Natuurnetwerk Brabant. Het project laat zien hoeveel er mogelijk is wanneer een actief particulier initiatief de kans krijgt om zelf nieuwe natuur te realiseren. Een aanpak die ook op andere plekken in Brabant kansen biedt.