Statenleden op bezoek bij Brabantse natuurmakers: energie, ambitie en knelpunten in beeld

Een bus vol Statenleden van verschillende politieke partijen vertrok vrijdagochtend 21 november naar Nuenen. Doel van het werkbezoek: een ontmoeting met de mensen achter de vele natuurinitiatieven die in Brabant vorm krijgen met steun van het Groen Ontwikkelfonds Brabant. Een nadere kennismaking met de initiatiefnemers van  vrijwillige natuurrealisatie. Gedeputeerde Hagar Roijackers reisde mee.

Vaderland als levend voorbeeld

Op het gastronomisch erf Vaderland ontvingen Lianne van Genugten en haar partner Joep de groep met koffie, uitzicht op het erf én een verhaal dat illustratief is voor de nieuwe generatie natuurmakers. De voormalige melkveehouderij van haar ouders wordt hier stap voor stap omgevormd tot een kleinschalige kringloopboerderij met restaurant — een transitie waarin natuurontwikkeling, voedselproductie en ondernemerschap en elkaar continu raken.

Vier perspectieven op natuurrealisatie

In korte presentaties schetsten vier initiatiefnemers hoe zij samen met Groen Ontwikkelfonds Brabant werken aan de ontwikkeling van nieuwe natuur en welke uitdagingen zij onderweg tegenkomen:

Gemeente Breda heeft zich de afgelopen jaren, net als veel andere gemeenten in Brabant, ontpopt tot een echte ontwikkelaar van nieuwe Natuur. Ecoloog Wouter Schuitema toonde de voortgang van de jarenlange natuurontwikkeling in en rondom de stad én de opgave die nog resteert. Hij liet zien hoe ecologische verbindingen, het natuurnetwerk Brabant en eigen lokale ambities van de gemeente elkaar versterken en hoe belangrijk samenwerking en continuïteit is.

Fons van Dijk van Stichting Giersbergse Middelakker vertelde hoe een vrijwilligersclub uitgroeide tot een natuurontwikkelorganisatie. Al 45 jaar betrokken, maar pas de laatste jaren hebben zij de stap gezet om zelf grond te verwerven, natuur in te richten en deze vervolgens te beheren. Voor de komende jaren is het de uitdaging om ook de jongere generaties beter betrokken te krijgen. In Brabant zijn steeds meer particulieren die zelf actief aan de slag gaan met het ontwikkelen van nieuwe natuur.

Brabants Landschap is een vertrouwd gezicht als het gaat om natuurontwikkeling. Ze beheren ruim 19.000 hectare natuurgebied en zijn betrokken bij tientallen gebiedsprocessen waarin natuurontwikkeling, in combinatie met hydrologisch herstel centraal staan. Adjunct-directeur Ernst-Jan van Haaften benadrukte het belang van samen met Groen Ontwikkelfonds Brabant werken aan uitvoeringskracht: menskracht, kennis en doorzettingsvermogen.

Lianne van Genugten van Vaderland liet zien hoe kleinschalige ondernemers deels tegen dezelfde vraagstukken aanlopen als grote organisaties: van pachtgronden tot ruimtelijke regels en van financiering tot vergunningen. Wat wel anders is, is dat het overnemen van het bedrijf van haar ouders, of niet, in tijd begrensd is. Die kans komt maar één keer voorbij. Het vergde enorme stuurmanskunst om alle regelingen passend te krijgen op de overname van het bedrijf.

Rode draad

Wat de projecten ook van elkaar onderscheidt, één conclusie kwam tijdens het werkbezoek steeds terug: natuurmakers hebben veel in huis, maar botsen geregeld op praktische, financiële en juridische vragen. Juist daar vervullen Groen Ontwikkelfonds Brabant en de Werkeenheid een cruciale rol, met steun, advies, financiering en bemiddeling die plannen helpt landen in de praktijk.

Lunch en terugblik in de bus

Tijdens de lunch in het restaurant van Vaderland werd met de initiatiefnemers. doorgepraat over de uiteenlopende ervaringen van de natuurmakers. Op de terugweg naar het provinciehuis werd door de Statenleden verder gesproken over de vraag hoe de provincie deze uitvoeringskracht verder kan ondersteunen, versnellen en verbreden. Het werkbezoek maakte zichtbaar waar die kracht al aanwezig is en hopelijk ook waar de provincie in de toekomst het verschil kan maken door knelpunten weg te nemen en initiatieven te helpen versnellen.