Nieuwe kansen voor natuur rond de Tongelreep

Officiële opening markeert afronding van jarenlang herstelproject

Met de officiële opening van project De Tongelreep op 30 mei jl. is een belangrijke stap gezet in het herstel van natuur en waterkwaliteit ten zuiden van Eindhoven. Gedeputeerde Hagar Roijakkers verrichtte samen met betrokken partners de officiële opening. Namens Groen Ontwikkelfonds Brabant was directeur José van der Plas aanwezig.

Het projectgebied ligt direct naast Natura 2000-gebied Leenderbos, Groote Heide & De Plateaux. De afgelopen jaren is hier gewerkt aan maatregelen die de natuur weerbaarder maken tegen de gevolgen van stikstofbelasting en verdroging. Daarbij is de beek opnieuw ingericht, zijn natte natuurgebieden hersteld en krijgt het gebied meer ruimte om water vast te houden.

Van stikstofmaatregel naar natuurwinst

De werkzaamheden maken deel uit van de herstelmaatregelen die zijn ontwikkeld binnen het voormalige Programma Aanpak Stikstof (PAS). Doel daarvan was om kwetsbare Natura 2000-gebieden te versterken door onder meer de waterhuishouding te verbeteren en natuurgebieden robuuster te maken. Herstel van grondwaterstanden geldt daarbij als een van de meest effectieve maatregelen voor stikstofgevoelige natuur.

Voor de uitvoering van dergelijke maatregelen was niet alleen technische kennis nodig, maar ook ruimte. En juist daar speelde Groen Ontwikkelfonds Brabant een belangrijke rol.

Grond als sleutel tot uitvoering

Een belangrijk deel van de PAS-herstelmaatregelen kon alleen worden uitgevoerd wanneer de benodigde gronden beschikbaar kwamen voor natuurontwikkeling. In Noord-Brabant werd daarvoor een speciale grondstrategie ontwikkeld. Groen Ontwikkelfonds Brabant stelde de subsidies beschikbaar voor grondverwerving, functieverandering en kavelruil. Ook werd strategische ruilgrond ingezet om gebiedsontwikkelingen mogelijk te maken. Zo konden gronden worden vrijgemaakt voor beekherstel, natuurontwikkeling en hydrologische maatregelen. Zonder die ruimtelijke puzzel zouden veel van de geplande ingrepen niet uitvoerbaar zijn geweest.

Meer dan een beekherstelproject

De opening van De Tongelreep laat zien dat natuurherstel vaak begint met samenwerking tussen veel verschillende partijen. Waterschap De Dommel, provincie Noord-Brabant, gemeenten, terreinbeheerders en grondeigenaren werkten de afgelopen jaren samen aan een gebied dat beter bestand is tegen droogte, meer ruimte biedt aan bijzondere natuur en tegelijkertijd bijdraagt aan een gezonde leefomgeving.

De dronebeelden in de video (met dank aan Waterschap De Dommel) geven een mooi beeld van het resultaat.