Waarom afspraken op papier net zo belangrijk zijn als werk in het veld

Nieuwe natuur in Brabant Deel 1: Kwalitatieve Verplichtingen

Nieuwe natuur ontstaat niet vanzelf. Achter elk bloemrijk grasland, elke poel of houtwal gaat een proces schuil van keuzes, investeringen en samenwerking. In Brabant ondersteunt Groen Ontwikkelfonds Brabant initiatiefnemers die nieuwe natuur willen aanleggen. Deze artikelenreeks laat zien hoe dat in de praktijk werkt. Niet in grote beleidsverhalen, maar stap voor stap, dicht op het werk van de natuurmakers zelf.

Deze eerste aflevering gaat over een onderwerp dat zelden de voorpagina haalt, maar wel onmisbaar is: de afspraken die zorgen dat nieuwe natuur ook op de lange termijn natuur blijft, ook wanneer de grond later van eigenaar verandert.

Wie landbouwgrond wil omvormen tot natuur, krijgt vaak te maken met subsidies. Dat kan een vergoeding zijn voor de waardedaling van de grond, een bijdrage voor de inrichting van het gebied of een combinatie van beide. Want natuur aanleggen kost geld en grond die natuur wordt, levert meestal minder op. De provincie maakt die stap mogelijk met publieke middelen. Maar daar staat iets tegenover: zekerheid dat het resultaat blijvend is.

Die zekerheid wordt vastgelegd in zogeheten kwalitatieve verplichtingen. Dat zijn juridische afspraken die niet aan een persoon, maar aan de grond zelf zijn gekoppeld. Ze worden opgenomen in een notariële akte en vastgelegd in het Kadaster. De afgesproken natuur op verkochte of gesubsidieerde gronden blijft duurzaam beschermd via zo’n kwalitatieve verplichting die aan de grond ‘kleeft’. Verandert de eigenaar, dan blijven de afspraken gewoon gelden.

In de praktijk betekent dit dat vastligt welk type natuur op welk perceel wordt ontwikkeld en welke vormen van gebruik daarbij wel of niet passen. Het is geen vrijblijvende afspraak, maar een borging van de keuzes die samen zijn gemaakt.

Als Groen Ontwikkelfonds Brabant  bijdraagt aan de afwaardering van grond, gebeurt dat omdat die grond een blijvende natuurbestemming krijgt. De juridische vastlegging in een notariële akte is daarvoor een garantie. Hetzelfde geldt voor de subsidie voor de inrichting. Ingrepen als het aanleggen van natte zones of het herstellen van landschapselementen hebben alleen zin als het gebied ook natuur blijft.

De rol van het fonds is daarbij tweeledig. Aan de ene kant ondersteunt het natuurmakers financieel en inhoudelijk bij het realiseren van hun plannen. Aan de andere kant zorgt het voor duidelijkheid en zorgvuldigheid in de afspraken die daarbij horen. Niet om te beperken, maar om te voorkomen dat investeringen later weer verloren gaan.

Kwalitatieve verplichtingen zijn misschien geen aansprekend onderwerp, maar ze vormen wel het fundament onder veel natuurprojecten in Brabant. Zonder deze afspraken zou nieuwe natuur kwetsbaar zijn. Met deze afspraken krijgt zij de tijd en zekerheid om zich echt te ontwikkelen.

Over dit artikel
Dit artikel is het eerste in een reeks over het werk van Groen Ontwikkelfonds Brabant. Daarin laten we zien hoe natuurmakers worden ondersteund bij het aanleggen van nieuwe natuur, van grond en kavelruil tot inrichting, beheer en samenwerking. Steeds praktisch en dicht bij de uitvoering.

Klik hier als je meer weten over kwalitatieve verplichtingen.