Als de condities goed zijn, is moeder natuur aan zet

• Project: versterking leembossen, inrichtings- en beheerplan Savendonk
• Locatie: Kasteren
• Initiatiefnemer: ARK Rewilding
• Omvang: 50 ha (waarvan 22 in rijksdeel)
• Periode: 2020
• Natuurtype: leembos

Hij komt er al 50 jaar, in volgens hem een van de mooiste natuurgebieden van Brabant. Ger van den Oetelaar heeft het over de natte leembossen van De Geelders bij Boxtel. ‘Ze ogen als oerbossen, de soortenrijkdom is gigantisch. En weet je hoe dat komt? Omdat de natuur er al 20 jaar zijn gang kan gaan.’ Als twaalfjarig jochie fietste Van Oetelaar vanuit Liempde naar De Geelders om roofvogels en uilen te spotten. Hij herinnert zich zijn eerste bezoek nog goed. ‘Het was overweldigend. Ik wist de weg niet en struinde door dat enorme bos. Overal lag dood hout, overal hoorde ik vogels.’

‘We zijn geen concurrenten van de TBO’s, eerder een hulpkracht, een vehikelom natuur te maken’

Bijzonder dus dat hij nu ook vakmatig betrokken is bij het gebied. Met ARK Rewilding zet Van den Oetelaar zich in om het leembossengebied te versterken en uit te breiden. Zo kocht de natuurontwikkelingsorganisatie in 2019 vijftig hectare in het naastgelegen gebied Savendonk.

Die gronden zijn onderdeel van het Brabantse natuurnetwerk, maar tot die tijd in gebruik als akkerland. Omdat lang onduidelijk was wie de herontwikkeling tot natuur ter hand moest nemen, besloot ARK de handschoen op te pakken.

Van den Oetelaar en zijn collega’s deden een subsidieaanvraag bij het Groen Ontwikkelfonds Brabant en gingen aan de slag. Dat inrichten, zo legt hij uit, betreft vooral het geschikt maken van de bodem. ‘Die was droog, verdicht, bemest. Het had nogal wat voeten in de aarde om de grond weer vitaal en ademend te krijgen. Daarna doen we niet meer zoveel – behalve dan wat dood hout het gebied inrijden zodat bijvoorbeeld de zwarte specht zich al kan vestigen. Als de condities juist zijn is moeder natuur zelf aan zet.’

Overigens goed om te vermelden: net als projectontwikkelaars blijft natuurontwikkelaar ARK geen eigenaar van de grond. Die wordt na de natuurontwikkeling overgedragen aan bijvoorbeeld Natuurmonumenten, Brabants Landschap of de Marggraffstichting. Van den Oetelaar: ‘We zijn dus geen concurrenten van deze organisaties, we zijn eerder een hulpkracht, een vehikel om natuur te maken.’

Volgens Van den Oetelaar ligt de kracht van ARK in de hoge handelingssnelheid. ‘We hebben eigen vermogen en kennen de gebieden goed. Hier in De Geelders weet ik de landschapsstructuren, ken ik de begrenzing van het netwerk, spreek ik de boeren en grondeigenaren. Dat helpt om zo’n aankoop voor elkaar te krijgen.’ Toen Brabant bekendmaakte om het natuurnetwerk af te maken, wist Van den Oetelaar het zeker: ARK, dat in die jaren vooral in Limburg actief was, moest in Brabant wezen.

‘De GOB-medewerkers maken echt het verschil – ze zijn daadkrachtig, consistent, behulpzaam’

‘Het is bijzonder wat hier gebeurt en de GOB-medewerkers maken echt het verschil – ze zijn daadkrachtig, consistent, behulpzaam. Mensen die zeuren dat natuurontwikkeling niet lukt of achterloopt, die weten niet waar ze het over hebben. Onder deze omstandigheden staan de lichten op groen. Als het je dan niet lukt, had je beter je best moeten doen.’