‘Rekening houden met de natuur is voor ons geen opgave’

• Locatie Son en Breugel
• Initiatiefnemers Paul en Lia Schots
• Omvang 5,2 ha
• Periode 2021
• Natuurtype kruiden- en faunarijk grasland
• (ondernemend natuurnetwerk)

Aan het begin van het gesprek plaatst Lia Schots, dierenarts en met haar man Paul eigenaar van een biologische melkveehouderij in Son en Breugel, enkele kanttekeningen. Zo kijkt ze met scepsis naar natuurprojecten die met steun van het Groen Ontwikkelfonds tot stand komen. ‘Het is prima om bomen te planten, maar hebben mensen door wat de verzorging erna inhoudt? Ik bedoel: we kennen gelden toe aan natuurontwikkeling, maar doen we die recht als het beheer niet gewaarborgd is?’

Ook op haar eigen project – waarbij weiland is omgezet in kruidenrijk grasland – kijkt Schots met gemengde gevoelens terug. ‘In het projectplan dat we met het fonds overeenkwamen staat dat voortaan alleen vaste mest gebruikt mag worden. Dat is vanuit ondernemersperspectief een flinke claim, omdat je altijd in een situatie terecht kan komen dat vaste mest beperkt beschikbaar is en je dan mogelijk drijfmest nodig hebt.’ De beschrijving in de notariële akte dat de vijf hectare in stand moest worden gehouden volgens een ‘gelijkend natuurdoeltype’ voelde als een stap verder dan was afgesproken. ‘Je zit al buiten je comfortzone en dan lijkt het op zo’n moment alsof het nog niet genoeg is.’

Terwijl hun project, aldus Schots, juist meerdere doelen dient. Om dreigende watertekorten in de toekomst te voorkomen, wilden zij en haar man investeren in peilgestuurde drainage. De subsidie hiervoor bleek niet genoeg en dus besloten ze aan te kloppen bij het Groen Ontwikkelfonds. ‘Door een deel van onze grond om te zetten in natuur, kwamen financiële middelen vrij om dit watersysteem aan te leggen.’ Vol trots: ‘Nu kunnen we al onze percelen zonder energie van water voorzien, en in de wintermaanden water laten infiltreren dat anders zou zijn afgevoerd. Voldoende water is niet alleen een bron van leven, maar ook cruciaal voor het opbrengende vermogen van het land.’

‘Het welzijn van onze dieren valt of staat met goede voeding, en dat is weer afhankelijk van een gezonde bodem’

Waterbeschikbaarheid en een gezonde bodem zijn voorname pijlers onder het bedrijf dat Lia en Paul in 2019 overnamen van haar oom. Zij groeide op op een boerderij, maar voor hem was dit compleet nieuw – Paul werkte hiervoor bij Philips. Vanaf het begin zochten ze naar een agrarisch model dat bij hen past, en dat dit biologisch zou zijn, stond niet meteen vast. Aanvankelijk hadden ze vooroordelen, maar na enig onderzoek bleek het voor hen de beste weg. Schots: ‘Dus ja, we houden rekening met de natuur, maar zonder dat het voelt als een opgave.’ Als ze erover vertelt klinkt het ook niet meer dan logisch. ‘Het welzijn van de dieren valt of staat met goede voeding en dat is weer afhankelijk van een gezonde bodem – die vormen samen een cirkel. Als de bodem en dus het gras van hoge kwaliteit zijn, geven de dieren voldoende vetten en eiwitten.’

Als dierenarts komt Schots bij veel collega’s en die weten dat zij en Paul het anders doen. ‘Ik vertel hun over de voordelen van onze manier van werken. Maar ik ben ook eerlijk over wat misgaat. Alleen dan kun je het gesprek over de noodzakelijke transitie goed voeren.’